image


Aleksandra Bąk
Jedz mniej i ćwicz więcej. Czy to wystarczy? Wpływ nieodpowiedniej mikroflory jelitowej na zaburzenia metaboliczne.

W obecnych czasach, kiedy to świadomość społeczeństwa o tym jak zdrowiej się odżywiać jest zdecydowanie większa. Kiedy ludzie uprawiający joging stali się codziennym widokiem, nawet w miesiącach zimowych. Kiedy ogromne dyskonty spożywcze prześcigają się we wprowadzaniu zdrowych produktów, przepisów, książek. Kiedy zaburzenie odżywiania takie jak Ortoreksja (obsesja na punkcie zdrowego odżywiania, choroba o podłożu psychicznym) jest problemem, z którym spotykamy się coraz częściej, w tychże właśnie czasach problem nadwagi i otyłości nadal jest ogromny, a tendencja przyrostu osób z nadmierną masą ciała nadal jest większa niż w innych krajach (np. tempo przyrostu dzieci otyłych w Polsce jest większe niż w USA). Czy jest jeszcze coś na co powinnyśmy zwrócić uwagę poza mniejszą ilością jedzenia i zwiększeniem aktywności fizycznej? Otyłość jest chorobą, która koreluje z innymi licznymi jednostkami chorobowymi takimi jak miażdżyca, nadciśnienie, insulinooporność, a często w jej konsekwencji także cukrzyca. Otyłość zwiększa także ryzyko zachorowania na choroby nowotworowe. Wiemy na temat nadmiernej masy ciała już naprawdę dużo, ale ciągle nie wiemy np. dlaczego niektóre osoby gromadzą tkankę tłuszczową głównie podskórną, a nie trzewną (typ FOTI, fat outside, thin inside), a inni zupełnie odwrotnie(typ TOFI, thin outside, fat inside). Znamy także czynniki, które prowadzą do rozwoju otyłości, ale czy wiemy już o nich wszystko? Poza czynnikami środowiskowymi (niska aktywność fizyczna, zbyt kaloryczna dieta) wyróżniamy także czynniki metaboliczne, przyjmowane leki, endokrynologiczne oraz psychologiczne. Ostatnio licznie badania, a więc i związane z nimi publikowane artykuły informują nas także o kolejnym bardzo ważnym czynniku jakim jest odpowiednia mikroflora jelitowa. Mikrobiota jelitowa to obecnie jeden z najbardziej rozwijających się tematów badawczych. Jak się okazuje może ona wpływać na apetyt, wykorzystanie energii z pożywienia, motorykę przewodu pokarmowego, metabolizm glukozy i lipidów, procesy stłuszczenia wątroby, a nawet na preferencje smakowe. Badania przeprowadzane na myszach pozwoliły zaobserwować, że przeszczepiona mikroflora jelitowa od mysz otyłych do mysz ze zdrową masą ciała powodowała wzrost przyjmowanej energii z pożywienia oraz przyrost tkanki tłuszczowej w przeciwieństwie do mysz którym przeszczepiono mikroflorę jelitową od mysz szczupłych. Inne badanie pokazało, że niektóre rodzaje bakterii jelitowych mają zdolność podwajania gęstości naczyń włosowatych w nabłonku jelita cienkiego, co może sprzyjać zwiększonemu wchłanianiu monosacharydów. Liczne badania określiły nawet rodzaj bakterii, które występują w mniejszej ilości u osobników z otyłością. Były to bakterie Bacteroidetes, których myszy z wywołaną genetyczną otyłością posiadały ok 50% mniej niż myszy z odpowiednią masą ciała. W kilku badaniach nad mikroflorą ludzką zjawisko to potwierdzono. Czy skład naszej diety ma wpływ na rodzaj i liczebność bakterii zasiedlających nasze jelita? Wykazano, że tak, ma silny związek natomiast wyniki te często są nieco odmienne. Dlatego zagadnienie to na pewno wymaga dalszych rozpraw naukowych. Nie mniej jednak wyniki kilku badań wykazały, że spadek wspomnianych wcześniej bakterii Bacteroidetes występował u osób będących lub przechodzących na dietę wysokotłuszczową. Jak najprościej można by wytłumaczyć związek z obniżającymi się bakteriami Bacteroidetes, a zwiększającą się masą ciała? 20% spadek bakterii Bacteroidetes -> wzrost przyjmowania kcal z pożywienia o ok.150kcal/dobę przez okres ok. 2 miesięcy ->zwiększenie bilansu energetycznego o ok. 7000kcal -> przyrost masy ciała o ok. 1 kg. Co prowadzi do dysbiozy? Wielu autorów różnych publikacji twierdzi, że do zaburzeń składu mikroflory może doprowadzić: dieta bogatotłuszczowa, wysokobiałkowa, stosowanie leków: antybiotyków, inhibitorów pompy protonowej, niesteroidowych leków przeciwzapalnych, metotreksatu i metforminy oraz suplementacja żelaza. Poza tym przewlekły stres i zakażenia przewodu pokarmowego są przyczynami zaburzeń stosunków dwóch głównych szczepów Bacteroides i Firmicutes. Czy można zatem poprzez probiotyki i prebiotyki leczyć otyłość? Wygląda na to, że może być to jeden z elementów leczenia. Nie wiemy natomiast jeszcze dokładnie jakie szczepy, w jakiej ilości i przez jaki okres czasu podawać. Natomiast wiemy już, że celowana probiotykoterapia w szczególności szczepów z rodzaju Lactobacillus i Bifidobakterium może mieć związek ze zmniejszającą się tkanką tłuszczową, wielkością adipocytów, zmniejszeniem intensywności stanu zapalnego w jelicie oraz może działać uszczelniająco na barierę jelitową. Wszystkie te korzyści uważam za przemawiające do stosowania probiotykoterapii, a tematykę mikroflory jelitowej niesłychanie ciekawą i wartą obserwacji. Liczę, że najbliższe lata pracy wielu naukowców pozwolą nam na takie stosowanie probiotykoterapii czy też transplantacje mikroflory, które będą profilaktyką czy też nawet zahamowaniem wielu metabolicznych nieprawidłowości.

-Ostrowska L.,Wpływ mikrobioty jelitowej na zaburzenia metaboliczne i otyłość-punkt widzenia internisty i dietetyka, Gastroenterologia Kliniczna 2016 tom 8, nr 2, 62–73
- Pokrzywnicka P, Gumprecht J. Intestinal microbiota and its relationship with diabetes and obesity. Clin Diabetol 2016; 5, 5: 164–172. DOI: 10.5603/DK.2016.0029.
-De Filippo C., Cavalieri D., Di Paola M. i wsp. Impact of diet in shaping gut microbiota revealed by a comparative study in children from Europe and rural Africa. Proc. Natl. Acad. Sci. USA 2010; 107: 14691−14696. 37.
-Hildebrandt M.A., Hoffmann C., Sherrill-Mix S.A. i wsp. Highfat diet determines the composition of the murine gut microbiome independently of obesity. Gastroenterology 2009; 137: 1716−1724
-Amar J., Chabo C., Waget A. i wsp. Intestinal mucosal adherence and translocation of commensal bacteria at the early onset of type 2 diabetes: molecular mechanism and probiotic treatment. EMBO Mol. Med. 2011; 3: 559−572. 72.
-Cani P.D., Neyrinck A.M., Fava F. i wsp. Selective increases of bifidobacteria in gut microflora improve high-fat-diet-induced diabetes in mice through a mechanism associated with endotoxaemia. Diabetologia 2007; 50: 2374−2383.


Powrót do bloga
Strona główna